Archiwa kategorii: Konferencja HEVELIUS 2011

Materiały zarejestrowane podczas międzynarodowej konferencji naukowej Hevelius 2011 z okazji czterechsetlecia urodzin Jana Heweliusza w dniach 15-18 września 2011 zorganizowaną przez Polską Akademię Nauk Bibliotekę Gdańską oraz Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN w Warszawie.

Konferencja Hevelius 2011 – Sesja 7 – Klaus-Dieter Herbst

Heweliusz 2011 logoTemat: Heweliusz i jego korespondencja z uczonymi w Lipsku i Jenie. 

W zachowanej korespondencji Jana Heweliusza znajdują się również listy, które wymieniał z mieszkańcami uniwersyteckich miast Lipska i Jeny. Z Jeny dwa listy do Heweliusza napisał Erhard Weigel (1625-1699), profesor matematyki. Z Lipskiem łączyła gdańszczanina intensywniejsza więź za sprawą Johanna Abrahama Ihlego (1627-1704), Gottfrieda Kircha (1639-1710) i Christopha Pfautza (1645-1711). Korespondencja Heweliusza z astronomem Kirchem została wydana w 2006 roku; jej głównym tematem były obserwacje astronomiczne. W listach wymienianych z Pfautzem, profesorem matematyki, dominowała sprawa artykułów Heweliusza, publikowanych w nowym czasopiśmie Acta Eruditorum. Co jednak skłoniło Heweliusza do nawiązania korespondencji z Ihlem, naczelnikiem poczty elektora brandenburskiego? Składa się na nią 41 listów pisanych po niemiecku i to omówieniu tego zbioru listów poświęcę przede wszystkim swoje wystąpienie. Korespondencja ta rozpoczęła się w 1670 roku, gdy zmarł wcześniejszy lipski korespondent Heweliusza, Andreas Briimmer (?-1670), o którym niewiele wiemy.


materiał w języku angielskimJęzyk angielski, czas trwania: 23:38

 Klaus-Dieter Herbst (Bremen University):

Hevelius and his Correspondence with Scholars in Leipzig and Jena

Among the surviving correspondence of the astronomer Johannes Hevelius there are letters to correspondents in the university towns of Leipzig and Jena. In Jena it was the professor of mathematics, Erhard Weigel (1625-1699), who wrote two letters to Hevelius. With Leipzig a very intensive connection developed. The correspondents were Johann Abraham Ihle (1627-1704), Gottfried Kirch (1639-1710) and Christoph Pfautz ( 1645-1711 ). The correspondence with the astronomer Kirch, in which the main topics are astronomical observations, was published in 2006. From the letters to Pfautz, a professor of mathematics, we know that the main topics were Hevelius’s papers in the new journal Acta Eruditorum. But what was the motive for the correspondence with Ihle, a postmaster of the Elector of Brandenburg? This correspondence comprises 41 letters in German. In the paper I will speak mainly about the correspondence with Ihle. A systematic analysis has shown that this correspondence was started in 1670 after another correspondent of Hevelius had died. Nothing has been written in the literature about this previous correspondent, Andreas Briimmer (?-1670). But it was with him that Hevelius started his epistolary connection to Leipzig.

także na:

Konferencja Hevelius 2011 – Sesja 7 – Suzanne Débarbat, Susan Keyes

Heweliusz 2011 logoTemat: Archiwalia Heweliusza w Obserwatorium Paryskim i wpływ gdańskiego astronoma na Giovanniego Domenica Cassiniego. 

W Obserwatorium Paryskim znajduje się 16 tomów korespondencji Heweliusza, zawierających około 2500 dokumentów, oraz cztery tomy rezultatów jego obserwacji, w tym tablice astronomiczne, ryciny, miedzioryty, szkice listów i innych tekstów oraz kilka druków.
Uniwersytet Versailles-Saint Quentin oraz Obserwatorium Paryskie biorą udział w międzynarodowym projekcie, mającym na celu przygotowanie wersji cyfrowej i wydanie korespondencji oraz materiału obserwacyjnego. Projekt wymaga rozległych przygotowań, które same w sobie są przedsięwzięciem o charakterze naukowym. Wyniki analizy rękopisów i informacje o nich będą zapisywane w postaci metadanych. Obecnie trwa identyfikacja korespondentów Heweliusza, miejsc i dat itp. W pierwszej części wystąpienia przedstawione zostaną wstępne rezultaty tych prac.
Druga część wystąpienia zostanie poświęcona omówieniu wpływu Heweliusza na jednego z jego następców – Giovanniego Domenica Cassiniego (1625-1712). Cassini, szukając sposobu powiązania badań powierzchni Księżyca z metodą wyznaczania długości geograficznej, przedstawił dokładny opis zjawiska libracji optycznej Księżyca. Jego syn Jacques podał w 1740 roku w traktacie Eléments d’astronomie sformułowanie trzech praw ruchu Księżyca, które dla uczczenia zasług jego ojca są nazywane prawami Cassiniego. Badania Księżyca, rozpoczęte przez Heweliusza, są dziś równie ważne jak były w XVII wieku.


materiał w języku angielskimJęzyk angielski, czas trwania: 39:18

 Suzanne Débarbat (Paris Observatory), Susan Keyes (Paris Observatory; Université de Versailles Saint-Quentin):

Hevelius’s Archives at the Paris Observatory and His Impact on Giovanni Domenico Cassini

Sixteen volumes of Hevelius’s correspondence, approximately 2500 documents, and four volumes of his observations are preserved at the Observatoire de Paris. Astronomical tables, drawings, copper engravings, drafts of letters or other texts, and a few printed documents are included.
The University of Versailles-Saint Quentin and the Paris Observatory are involved in an international project to digitize and publish the correspondence and observations. This project necessitates extensive preparation which is itself a scientific endeavor. Precise, descriptive metadata associated with each document structure the physical description and analysis of the manuscripts. To this end, correspondents, geographical locations, dates, etc. are identified. Some of the preliminary results will be given in the first part of the presentation.
As it is impossible to describe in any detail all of Hevelius’s scientific achievements and observations before the availability of the digital files, the second part of the presentation will highlight the impact of Hevelius on one of his successors, Giovanni Domenico Cassini (1625-1712). Special attention will be called to accidents on the lunar surface and their role in longitude determination. Cassini accurately described the phenomenon of lunar oscillation. His son Jacques formally defined three laws of lunar movement in his Eléments d’astronomie, published in 1740. These three laws are called ‘Cassini’s laws’ in reference to his father. This field of lunar research inaugurated by Hevelius is as relevant today as it was in the 17th century.

także na:

Konferencja Hevelius 2011 – zakończenie konferencji

Heweliusz 2011 logoMiędzynarodowa konferencja naukowa Hevelius 2011 odbyła się w dniach 15 – 18 września 2011 r. w Bibliotece Gdańskiej PAN. Zaprezentowano 21 referatów; ich autorami byli uczeni zagraniczni (20 autorów z Belgii, Holandii, Francji, Łotwy, Niemiec, USA, Wielkiej Brytanii) i polscy (4 autorzy z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie, Instytutu Historii Nauki PAN, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Warszawskiego). W referatach przedstawiono nowe wyniki badań dotyczących dzieła Heweliusza i jego znaczenia dla światowej nauki i kultury. Łączna liczba zagranicznych uczestników konferencji wyniosła 25 osób (w tym 14 zaproszonych przez organizatorów), ze strony polskiej zaś w różnych sesjach wzięło udział od 10 do 30 osób (4 zaproszone wystąpienia).

Czytaj dalej

także na: